Kış yaklaşırken tencerede yavaşça pişen bir nohut yemeğinin kokusu bütün evi sarar. Bu etli nohut tarifi, bir gece ıslatılmış nohudu tereyağında kavrulmuş dana kuşbaşı ve iki çeşit salçayla buluşturuyor. Amaç dağılmayan ama ağızda kolayca ezilen nohut, lif lif ayrılan et ve ekmeğe banmalık kıvamlı bir sos.
Etli nohut acele sevmeyen bir yemektir. İşin çoğunu su ve zaman yapar; size düşen, nohudu vaktinde ıslatmak ve ateşi kısık tutmaktır. Aşağıdaki etli nohut tarifi altı kişilik bir tencere içindir ve ertesi gün ısıtıldığında tadı daha da derinleşir.
Etli Nohut Hakkında Kısa Bilgiler
Mutfak: Türk Mutfağı · Kategori: Ana Yemek
- Kaç kişilik: 6 kişilik
- Ön hazırlık: 8-12 saat ıslatma (aktif süre değil, süre hesabına katılmadı)
- Hazırlık süresi: 20 dakika
- Pişirme süresi: 1 saat 50 dakika (ön haşlama, kavurma ve kısık ateşte pişirme)
- Toplam süre: 2 saat 10 dakika (ıslatma hariç)
- Zorluk: Kolay
Mütevazı Bir Bakliyat: Nohut
Nohut, baklagillerin kuru tohumu için kullanılan “bakliyat” grubunun en tanınmış üyelerinden biridir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Dünya Bakliyat Günü sayfası, nohudu fasulye ve bezelyeyle birlikte en çok tüketilen bakliyatlar arasında sayar; bakliyatın besin açısından zengin olduğunu, uzun süre saklanabildiğini ve toprağa azot bağlayarak verimliliğe katkı sağladığını vurgular. Kilerde aylarca bekleyebilmesi, nohudu Anadolu mutfağında kışlık hazırlığın vazgeçilmez bir parçası yapmıştır.
Türk mutfağında nohut pilavın içinde, sebze yemeklerinde ve çorbalarda da görülür; ama en sevilen hâli etle birlikte pişirildiği sulu yemektir. Etin yağı ve salçanın rengi nohuda geçer, nohut da suyun içinde yavaşça açılarak sosa kıvam verir.
Etli Nohut Tarifi İçin Malzemeler
- 2 su bardağı (350 g) kuru nohut
- 400 g dana kuşbaşı (kol ya da gerdan; kuzu kuşbaşı da olur)
- 1 büyük kuru soğan (yaklaşık 150 g)
- 2 yemek kaşığı (30 g) tereyağı
- 1 yemek kaşığı (10 g) ayçiçek yağı
- 1 yemek kaşığı (20 g) domates salçası
- 1 tatlı kaşığı (10 g) biber salçası
- 5 su bardağı (1 litre) sıcak su (pişirme için; ayrıca ıslatma ve ön haşlama suyu)
- 1,5 çay kaşığı tuz
- Yarım çay kaşığı karabiber
- 1 çay kaşığı pul biber
- İsteğe bağlı: yarım çay kaşığı kimyon
Bu etli nohut tarifi için malzeme seçerken iki noktaya dikkat edin. Birincisi nohudun tazeliğidir: raflarda çok uzun beklemiş, kurumuş nohut saatlerce pişse de sertliğini korur; bu yüzden mümkünse yeni mahsul alın ve iri, düzgün taneli olanları seçin. İkincisi etin bölgesidir. Kol, gerdan ya da döş gibi biraz bağ dokulu parçalar uzun pişirmede yumuşar ve suya lezzet verir; bonfile gibi yağsız kısımlar ise kuruyup sertleşir.
Etli Nohut Nasıl Yapılır?
1. Nohudu ıslatın ve ön haşlayın
- Nohudu ayıklayıp bol suda yıkayın. Geniş bir kaba alın, üzerini üç parmak aşacak kadar soğuk su ekleyip bir gece (8-12 saat) bekletin; nohut bu sürede neredeyse iki katına çıkar.
- Islatma suyunu dökün, nohudu durulayın. Tencereye alıp üzerini geçecek kadar taze su ekleyin ve 20 dakika haşlayın. Yüzeyde biriken köpüğü kepçeyle alın, ardından nohudu süzün.
2. Eti soğan ve salçayla kavurun
- Tereyağını ve ayçiçek yağını geniş, kalın tabanlı bir tencerede eritin. Kuşbaşı etleri ekleyip orta-yüksek ateşte, ara ara karıştırarak kavurun. Et önce suyunu salar; bu su tamamen çekilip etler hafifçe kızarana kadar (yaklaşık 10 dakika) devam edin.
- Yemeklik doğradığınız soğanı ekleyin ve 5 dakika, soğanlar yumuşayıp şeffaflaşana kadar kavurun.
- Domates ve biber salçasını ekleyip 1-2 dakika karıştırın. Salçanın çiğ kokusu gidip rengi koyulaşınca 1 su bardağı sıcak su ilave edin, kapağı kapatın ve eti kısık ateşte 30 dakika yumuşamaya bırakın.
3. Nohudu ekleyip kısık ateşte pişirin
- Süzdüğünüz nohudu tencereye ekleyin, kalan 4 su bardağı sıcak suyu da koyup karıştırın. Kaynayınca ateşi kısın, kapağı aralık bırakarak 1 saat pişirin.
- Son 20 dakikada tuzu, karabiberi ve pul biberi ekleyin. Nohut parmaklarınız arasında kolayca eziliyor ve et çatalla ayrılıyorsa yemek olmuştur. Su fazla azalırsa yarım su bardağı sıcak su ekleyin; soğuk su nohudu sertleştirebilir.
- Ocağı kapatın, kapağı kapalı hâlde 15 dakika dinlendirin. Bu bekleme süresinde suyu biraz koyulaşır ve tadı oturur.
Püf Noktaları
- Tuzu sona saklayın. Etli nohut tarifi uzun pişirme istediği için su azaldıkça yemek kendiliğinden tuzlanır; tuzu son 20 dakikada katarsanız kararı tadına bakarak verirsiniz.
- Ön haşlama suyunu dökmek, nohudun bazı kişilerde yaptığı şişkinlik hissini azaltmaya yardımcı olabilir ve yemeğin suyunu daha berrak tutar.
- Düdüklü tencere kullanacaksanız eti kavurup 15 dakika, nohudu ekledikten sonra 20-25 dakika pişirmeniz yeterlidir. Süreyi tencerenizin talimatına göre ayarlayın.
- Kuzu eti kullanırsanız pişirme süresi biraz kısalır; etin yağı daha belirgin olduğu için tereyağını bir kaşık azaltabilirsiniz.
Servis Önerileri
Bu etli nohut tarifi ile hazırladığınız yemeği derin tabaklarda, suyuyla birlikte sıcak servis edin. Yanına tereyağlı pirinç pilavı en klasik eşlikçidir; bir kâse karışık turşu, ince doğranmış soğan salatası ya da mevsim salatası sofrayı tamamlar. Benzer bir bakliyat yemeği için kuru fasulye tarifimize, etin yıldız olduğu bir tencere yemeği için tas kebabı tarifimize, daha fazla ev yemeği için de Türk Mutfağı kategorimize göz atabilirsiniz.
Saklama ve Isıtma
- Buzdolabında: Soğuyan yemeği kapalı bir kapta 3 gün saklayabilirsiniz. Ocakta pişirdiğiniz tencereyi doğrudan dolaba koymayın; önce oda sıcaklığına gelmesini bekleyin ama 2 saatten fazla dışarıda bırakmayın.
- Dondurma: Bu etli nohut tarifi iki katı ölçüyle hazırlanıp porsiyonlar hâlinde dondurulabilir; dondurucuda 2 ay saklanır. Bir gece önceden buzdolabına alıp çözdürün.
- Isıtma: Kısık ateşte, birkaç kaşık sıcak su ekleyerek ve ara ara karıştırarak ısıtın. Nohut bekledikçe suyu çektiği için yemek koyulaşmış olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Nohudu ıslatmayı unuttum, ne yapabilirim?
Nohudu bol suyla 5 dakika kaynatın, ocağı kapatıp kapağı kapalı olarak 1 saat bekletin, sonra suyunu döküp tarife devam edin. Bu hızlı yöntem işe yarar ama pişirme süresi biraz uzayabilir.
Konserve ya da haşlanmış hazır nohut kullanılabilir mi?
Kullanılabilir. Süzüp durulayın ve et yumuşadıktan sonra tencereye ekleyin; nohut zaten pişmiş olduğundan 20-25 dakika kaynatmak yeterlidir. Suyu da 2-3 su bardağına düşürün.
Nohut neden bir türlü yumuşamaz?
Genellikle nohut çok eski olduğu ya da yeterince ıslatılmadığı içindir. Domates gibi asitli malzemeler de yumuşamayı yavaşlatır; bu etli nohut tarifi salçayı az tutup suyla seyrelttiği için bu etki sınırlı kalır. Kireçli su da yumuşamayı geciktirebilir; böyle bir sorun yaşıyorsanız ıslatma ve pişirme için filtrelenmiş su kullanmayı deneyin.
